Author Archives: gertjanwillems

Chantal Akerman (EYE expo)

The current  exhibition in the EYE Film Museum in Amsterdam focuses on filmmaker and audiovisual artist Chantal Akerman (1950-2015). Her most famous work is Jeanne Dielman, 23, quai du Commerce, 1080 Bruxelles (1975), but the exhibition shows that there’s a lot more to discover.

Saute ma ville -D'Est

The installation D’Est, au bord de la fiction (left) becomes gradually visible when coming closer to the film Saute ma ville (right)

When entering the expo, you are immediately confronted with the short film Saute ma ville (1968), playing in a loop. Akerman made this rebellious, playful and at the same time tragic film at the age of 18. It announced the start of an incredibly rich oeuvre in which she links the intimate to the political. The way her films reflect on time and space lends itself perfectly for further explorations in audiovisual installations, enabling an even more tangible immersive experience. No wonder, then, that from the 1990s on, Akerman complemented her work for the movie theatre with work for the exhibition space. When approaching Saute ma ville in the EYE exhibition space, Akerman’s first installation, D’Est, au bord de la fiction (1995), becomes gradually visible on the left, as if to suggest that, when looking closely, her films had always carried an installation potential in them. In D’Est, au bord de la fiction, Akerman deconstructs her film D’Est (1993) by showing the different travelling shots, of passing people and places in Eastern Europe, separately on 24 screens. It is a powerful example of how the medium of the installation can add an extra layer of meaning to Akerman’s films. D’Est is about passages (which is also the title of the EYE exhibition) and transition. In the film, the people on screen are the subject of passage, while for those people, the moving camera and its operator(s) filming them is the subject of passage. In the installation, the spectator physically engages in this complex of passages by moving from screen to screen.

Six other works are on display at the EYE expo, of which the most impressive work for me was Marcher à côté de ses lacets dans un frigidaire vide (2004). This installation projects parts of the diary of Akerman’s grandmother, who was killed in Auschwitz, on a spiraled screen you can walk in. The second part of the installation shows Akerman interviewing her mother, who survived the shoah. The combination of the personal and the political captures and discomforts the spectator in a unique, Akermanian way.

Boek ‘De verbeelding van de leeuw’

Het boek De verbeelding van de leeuw. Een geschiedenis van media en natievorming in Vlaanderen werd zonet gepubliceerd! De voorbije drie jaar werkte ik samen met historicus Bruno De Wever aan dit boek. We brachten historici, media- en communicatiewetenschappers, politicologen en taal- en letterkundigen samen om een interdisciplinair verhaal te vertellen over media en Vlaamse natievorming. Hier kan je de boektrailer bekijken. Op de website van de uitgever (of via de gewone boekhandels) kan je het boek bestellen.

Cover De verbeelding van de leeuw

De achterflap leest als volgt: Als anno 2020 een Vlaamse regering geleid door Vlaams-nationalisten inzet op een Vlaamse canon, weet ze waarom. De natie moet verbeeld worden om te kunnen bestaan. Dat is altijd zo geweest. Na 1830 gaven historici, literatoren, musici en beeldende kunstenaars mee vorm aan een Belgische identiteit. In deze context ontwikkelde zich gaandeweg ook een Vlaams natievormingsproject in, naast en tegen de Belgische samenhorigheid. Vandaag vraagt de Vlaamse regering aan de publieke omroep en de film- en literatuurfondsen om de Vlaamse identiteit te versterken, terwijl Vlaamse nieuwsmedia dag in dag uit Vlaanderen letterlijk en figuurlijk op de kaart zetten. Dit boek onderzoekt hoe van de 19de tot de 21ste eeuw media en cultuur werden ingezet voor de vorming van de Vlaamse natie.

Inhoudstafel boek

Inhoudstafel

The Idiots – intro

I gave an online introduction to The Idiots for Film-Plateau and KASKcinema (in Dutch).
Nu de bioscopen gesloten zijn, kiest de Gentse KASKcinema ervoor wekelijks een aantal films uit het online aanbod te lichten. Ik mocht een film kiezen voor Film-Plateau, de universitaire filmclub die iedere dinsdagavond in KASKcinema programmeert. Dat werd The Idiots, waarmee beeldenstormer Lars von Trier in 1998 zowel de filmische als maatschappelijke conventies onderuithaalde. In de online inleiding, in de vorige post te bekijken, geef ik een filmhistorische kadering van The Idiots binnen de Dogma 95-beweging. Over de film zelf zeg ik niet veel. Die kan je beter eerst ondergaan. Log in op UnCut en klik op play: http://ow.ly/WYBp50yUzLg.
Idioterne

Faces of Evil

Yesterday, Lennart Soberon succesfully defended his PhD thesis entitled ‘Faces of Evil: Enemy image construction in the American action film’. It was the perfect occasion to demonstrate one of his biggest talents: to passionately and at the same time critically talk about cinema in an eloquent style, thereby succeeding in keeping the audience continuously entertained in an academic session of nearly three hours. It made the achievement of his PhD thesis, which received praise from all jury members, even more impressive. Being Lennart’s co-supervisor, it has been nothing less than a privilege to be involved in his PhD trajectory, together with Daniel Biltereyst as main supervisor. Congratulations, Lennart!

20200303_183451

Etmaal van de Communicatiewetenschap

At the Etmaal van de Communicatiewetenschap in Amsterdam, an annual gathering of communication scholars working in the Netherlands and Flanders, I presented an upcoming edited volume on media and nation-building in Flanders.

Over enkele maanden verschijnt het boek De verbeelding van de leeuw. Een geschiedenis van media en natievorming in Vlaanderen, waar ik de afgelopen drie jaar samen met Bruno De Wever aan werkte. We brachten auteurs uit de media- en communicatiewetenschappen, geschiedenis, politicologie, rechten en taal- en letterkunde samen om zo een interdisciplinair verhaal te vertellen over media en natievorming in Vlaanderen, vanaf de 19e tot de 21e eeuw.

etmaal boekvoorstelling

Boekpresentatie met sneak preview van de cover

De officiële boekvoorstelling vindt plaats in mei, maar op het Etmaal van de Communicatiewetenschap in Amsterdam (6-7 februari) gaven we alvast een sneak preview. Na een woordje uitleg over het boek als geheel presenteerde ik het hoofdstuk over film (met Daniël Biltereyst en Roel Vande Winkel als medeauteurs). Vervolgens presenteerde Alexander Dhoest het hoofdstuk over televisie (medeauteur Hilde Van den Bulck) en Peter Van Aelst het hoofdstuk over de relatie tussen de media en het Vlaams Blok/Belang (medeauteurs Benjamin De Cleen en Knut De Swert).

Etmaal Stien

Stien De Rudder over sequels

Daarnaast was ik betrokken bij een onderzoek naar vervolgfilms in Vlaanderen, gepresenteerd door Stien De Rudder en in samenwerking met Stijn Joye, Emmelie Mouton en Eduard Cuelenaere. De titel van deze presentatie geldt tevens voor het achterliggende onderzoek en het boek: Wordt vervolgd…

De Vertraagde Film

I contributed a chapter on the film and radio play adaptations of Herman Teirlincks play The Slow Motion Film/De Vertraagde Film, in a book on radio plays in the Netherlands and Flanders. You can download it here (in Dutch).

Afgelopen vrijdag vond de boekpresentatie van Luisterrijk der Letteren plaats, in het poëziecentrum te Gent. Lars Bernaerts en Siebe Bluijs van de Universiteit Gent stelden er hun boek over hoorspelen in Nederland en Vlaanderen voor. Het hoorspel is een hybride literaire/mediagenre dat met deze publicatie voor het eerst grondige academische aandacht krijgt in de Lage Landen. Zelf verzorgde ik een hoofdstuk in het boek over de film- en hoorspeladaptaties van Herman Teirlincks toneelstuk De vertraagde film (1922), je kan de bijdrage hier downloaden.

Luisterrijk

Bij Teirlincks overlijden in 1967 bracht  de publiek omroep hulde aan de ‘Prins der Nederlandse Letteren’ met het hoorspel De vertraagde film, in een regie van Frans Roggen. Voor deze hoorspelbewerking greep men terug naar een reeds bestaand hoorspelscenario uit 1940, dat volledig werd overgenomen, op de naam van de (vermoedelijke) scenarist na, Jozef Contryn. Contryns scenario stond in het teken van getrouwheid aan Teirlincks toneeltekst, waardoor dit ook geldt voor Roggens hoorspel. Het hoorspel mag dan wel trouw zijn aan de letter van Teirlincks toneeltekst, of het ook trouw is aan de vernieuwende geest van Teirlincks stuk is een andere vraag. De filmbewerking van De vertraagde film uit 1937, Het kwade oog, toont alleszins aan dat Teirlinck zelf een meer dramatisch afwijkende en vormelijk experimentele behandeling van zijn werk genegen was. Dat de creatieve keuzes bij het hoorspel grotendeels in het teken stonden van getrouwheid aan het bronwerk, kaderde binnen de doelstelling Teirlinck te eren en het cultuurhistorisch belang van zijn werk te belichten. Dit paste binnen de ruimere cultureel-educatieve opdracht van de toenmalige publieke omroep. De case van De vertraagde film toont daarmee aan dat om tot een beter begrip van het hoorspel als tekst te komen, we ook de productionele en institutionele context dienen te bestuderen.